FILOXENIA

De oorsprong van gastvrijheid

image

Jarenlang gebruik ik al het Griekse woord Filoxenia om de kern van gastvrijheid uit te leggen. De foto van een uitgestoken hand past gevoelsmatig het beste bij dit woord. Filoxenia betekent letterlijk ‘liefde voor een vreemdeling’. Geen ‘onbaatzuchtig handelen’ zoals de Nederlandse betekenis van gastvrijheid luidt in de Dikke van Dale. Nee, liefde voor een vreemdeling. Liefde betekent overigens ‘oprechte en warme belangstelling’ volgens datzelfde woordenboek.
Gastvrijheid is zo’n woord dat bij velen, in ieder geval bij mij, een warme associatie oproept. Ik heb wel eens eerder een blog over geschreven dat het mij stoort dat zo’n mooi woord gekaapt wordt en geplakt op de verkeerde zaken. Zo had De Horeca in Nederland een campagne voor de vrijheid om te mogen roken in de horeca onder de titel ‘gewoon gastvrij’. De combinatie van gastvrij en roken snap ik al niet, laat staan in combinatie met het woord ‘gewoon’.
De laatste tijd is gastvrijheid helemaal hip geworden en hebben steeds meer bedrijven de commerciële waarde er van ontdekt. Software leveranciers claimen dat hun planningstool leidt tot gastvrijheid, trainingsbureau’s beloven een gastvrije medewerker via een training van een middag en geloof het of niet, de gastvrije diepvriesmaaltijd is er ook al.
In de horeca, onze gastvrijheidsindustrie, lijkt gastvrijheid wel synoniem voor een hoog culinair niveau, luxe voorzieningen en hoge service Standaards.
Ik vraag mezelf af of commercie en gastvrijheid samen gaan?

Terwijl ik dit blog schrijf zit ik in de heerlijke zon op het Griekse eiland Zakynthos. Ik ben het woord Filoxenia nog geen enkele keer geschreven tegen gekomen. Wel heb ik het direct ervaren. Op het vliegveld al, bij de taxi-chauffeur en bij aankomst in ons idyllisch appartement. Geen hoge service standaarden maar wel enorm oprechtheid en warmte. Maar in het bijzonder wil ik je meenemen naar mijn ervaring bij restaurant El Greco Taverna. Culinair gezien niets bijzonders. Maar zo koud weg uit Holland schrik je haast van de Griekse gastvrijheid, een cultuurschok. We komen aanlopen en wachten op een tafeltje. De vriendelijk uitziende, iet wat dikke, restaurant eigenaar komt ons lachend tegemoet en steekt zijn hand uit. Souhait, welkom. Haastig haal ik mijn hand uit mijn broekzak. Wat ben ik toch een lompe hollander! De bediening is vlot, ongedwongen en oprecht. Mandje brood, zonder bij te betalen en na afloop nog wat lekkers en natuurlijk een glas uozo. De restaurant eigenaar schuift bij bekenden even aan tafel voor een praatje en maakt het de ‘vreemdeling’ niet ongemakkelijk door daar ook verplicht aan te schuiven. Geen overdreven ingestudeerde gastvrijheid concept maar echte Filoxenia. Als we weg gaan krijgen we weer een hand. Kali̱spéra, fijne avond. Aan het aantal bezoekers valt af te lezen dat het deze gastheer zeker voor de wind gaat  commercie en gastvrijheid kunnen hand in hand gaan.

Die hand in ons plaatje, dat we al jaren gebruiken, is eigenlijk wel passend gekozen. Dat is de kern van deze Griekse gastvrijheid. De vreemdeling oprecht en met warme belangstelling tegemoet treden. Kom daar maar eens om in de Nederlandse horeca of bij al die gastvrije ontvangstconcepten in kantoren.
Steeds vaker wordt overigens het woord Hospitality gebruikt in plaats van gastvrijheid. Ik vond dat nooit zo’n goede ontwikkeling. Bij Hospitality heb ik meteen ‘commerciële’ connotaties. Met terugwerkende kracht ben ik daar anders over gaan denken. Het is juist goed. Laten we in Nederland alsjeblieft het woord ‘hospitality’ meer gaan gebruiken in de horeca en andere sectoren. Hotels met top Hospitality, ons Hospitality concept, echte Hospitality met deze diepvriesmaaltijd etc. etc. Ik zie een nieuwe campagne voor me voor het roken in de horeca ‘Just hospitality’. En laten we dan dat mooi woord ‘gastvrijheid’ reserveren voor echte liefde voor een vreemdeling, voor oprechte en warme belangstelling. Dat zou gastvrijheid in Nederland een stuk duidelijker maken.
In Griekenland hoef ik overigens met zo’n betoog niet aan te komen, denk ik. Ze zouden het niet begrijpen. Filoxenia is toch gewoon Filoxenia…….?

John Hokkeling

(eerder verschenen op johnhokkeling.wordpress.com, 9 mei 2015)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s