Uitbesteden of in eigen beheer? Franchising!

In de retail en zakelijke dienstverlening wordt veel gewerkt met franchiseformules. Ook het Groene Hart Ziekenhuis heeft onlangs voor het onderdeel ‘eten en drinken’ zo’n franchiseformule ontwikkeld onder de naam ‘Beleef ’. Is franchising een goede derde keuze als het gaat om de vraag of een facilitaire dienst wel of niet uitbesteed moet worden?

Als buitenstaander kun je soms de indruk krijgen dat het binnen facility management vooral draait om de vraag of diensten nu wel of niet uitbesteed moeten worden aan een externe partij. Maar in het kader van deze ‘make or buy’-discussie is er wellicht een interessant alternatief dat in de facilitaire wereld tot op heden nog nauwelijks is toegepast namelijk: franchising.

Wat besteed je uit?
Het makkelijke antwoord op deze vraag is wellicht als volgt: uitbesteden is vooral zinvol als het gaat om diensten die ver van het primaire proces staan. De vraag wordt hier echter anders bedoeld. Veel opdrachtgevers hopen dat er na uitbesteden van werkzaamheden een fris en competent team van medewerkers klaarstaat die de werkzaamheden beter en liefst goedkoper uitvoert dan in de oude situatie. In de praktijk blijkt echter dat, mede door wetgeving, het werk door dezelfde medewerkers wordt uitgevoerd, dat de nieuwe werkgever niet altijd even royaal is met het aanbieden van scholing en dat de lagere prijs die is overeengekomen, via een andere cao, soms wordt afgewenteld op de medewerkers.

Dat er toch een betere prestatie geleverd wordt, heeft vaak te maken met de aandacht die het management van de overnemende partij geeft aan de overgenomen medewerkers. Zo geredeneerd besteden we dus eigenlijk het management uit in plaats van de medewerkers. Tegelijk blijft de facilitaire organisatie voor een deel intact, want ja, de ingehuurde dienstverlener moet natuurlijk wel worden gecontroleerd.

Wat is het echte vraagstuk?
In de praktijk kan ook het volgende nog te gebeuren: als na uitbesteding de leverancier alles op orde heeft gebracht komt de opdrachtgever soms tot de conclusie dat eigen beheer eigenlijk grote voordelen biedt. Met als gevolg dat na afloop van de contractperiode weer een inbesteding plaatsvindt. Dan volgt enkele jaren later weer uitbesteding, omdat de eigen organisatie niet meer marktconform werkt en er weer vakkennis van buiten de organisatie naar binnen gehaald moet worden. Genoemde karikaturen van de werkelijkheid laten een aantal onderliggende vraagstukken zien, die te maken hebben met de ‘make or buy’-vraag:

  • Hoe houden we de medewerkers scherp?
  • Hoe profiteren we van innovatie en vernieuwing elders?
  • Hoe houden we de vakkennis op niveau?
  • Hoe zorgen we dat we binnen de budgettaire ruimte blijven?
  • Hoe blijven we wendbaar, zodat we soepel kunnen meebewegen met de snel veranderende vraag?

Alternatief
In de retail en zakelijke dienstverlening wordt veel gewerkt met franchiseformules. Denk bijvoorbeeld aan De Hypotheker, Simon Levelt, Runnersworld, Leonidas en sommige restaurants van McDonalds. De essentie is dat een dergelijk bedrijf, langs strakke afspraken van de franchisegever, voor eigen rekening en risico wordt gedreven door de exploitant. In de facilitaire wereld is dit een nog nauwelijks toegepaste denkrichting. Er zijn wel enkele franchisebedrijven actief, maar een franchiseformule die door een dienstverlener wordt ingezet en door een opdrachtgever wordt geëxploiteerd is er, voor zover bekend, nog niet. Marcel Loot, manager van de eenheid Gastvrijheid van het Groene Hart Ziekenhuis, stuitte bij het uitdenken van een nieuw concept voor eten & drinken voor de patiënten van het ziekenhuis, op dit vraagstuk. Het ziekenhuis was op weg een verrassend concept te omarmen. Maar bij de door dienstverleners aangeboden concepten mistte Loot de eigen regie en het ondernemerschap, zaken die hij beslist wel wilde realiseren. Aan de andere kant realiseerde hij zich dat bij het uitvoeren van de dienst in eigen beheer het concept spoedig zou verouderen. Zijn organisatie is immers niet goed in staat te blijven investeren in vernieuwing en doorontwikkeling van een concept. Natuurlijk is er wel een sterke focus op de exploitatie en het managen van het team, maar die focus is minder als het gaat om de nodige innovatie. Traditionele aanbieders richten zich juist op de operatie terwijl het probleem daar niet of helemáál niet zit.

Samen met Syndle is het Groene Hart Ziekenhuis op zoek gegaan naar een nieuwe samenwerkingsvorm, waarbij onder meer naar de retailsector werd gekeken. In die zoektocht ontstond contact met Van Hoeckel, leverancier van eten en drinken voor de zorgmarkt en onderdeel van Sligro Foodgroup. Sligro heeft veel ervaring met franchising ingebracht in een gezamenlijke cocreatie.

Beleef franchising
Inmiddels is in het Groene Hart Ziekenhuis in Gouda een franchiseformule ingevoerd onder de naam ‘Beleef ’. Het speelt in op de trend naar meer aandacht voor eten en drinken in ziekenhuizen en meer eigen regie voor patiënten. Het maakt gebruik van schaalvoordelen, waardoor het ook financieel een interessant concept is. De taakverdeling tussen de partijen is als volgt: -Van Hoeckel heeft een uitgekiende visie en een menu gemaakt waarin alle diëten een plek hebben gekregen. Het bedrijf werkt daarnaast de procedures uit en ontwikkelt de formule-uitingen. -Syndle verzorgt het inancieel- en projectmanagement bij de implementatie van de formule en zorgt voor het opleiden van medewerkers. -Het Groene Hart Ziekenhuis doet de exploitatie.

De eerste twee organisaties zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor de audits en scholing van de medewerkers om de formule te borgen. Tot zover is de marketing en de borging het innovatieve aspect. Bij het aansluiten van nieuwe ziekenhuizen treedt pas echt de hefboom op. Een nieuwe franchisenemer kan namelijk profiteren van al het voorwerk dat het Groene Hart Ziekenhuis heeft gedaan, snel schakelen en toch een eigen stempel op het concept drukken. Van dat stempel profiteren het Groene Hart Ziekenhuis en eventuele andere franchisenemers weer.

Goede derde keuze
Het concept ‘Beleef ’ laat zien dat er, als het gaat om de uitbestedingsvraag, een ander antwoord is te vinden dat niet alleen in deze situatie past. Franchising is vrij nieuw in de facilitaire markt. Het verdient meer aandacht en is wellicht een goede derde keuze als het gaat om de vraag: voeren we een dienst in eigen beheer uit of gaan we uitbesteden?

Tekst: John Hokkeling, SYNDLE

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s